In het clubhuis van AV Passaat in Papendrecht vond woensdagavond een Politiek Sportcafé plaats. Zo’n vijftig aanwezigen – sportbestuurders, vrijwilligers en lokale politici uit Papendrecht en Sliedrecht – gingen met elkaar in gesprek over de toekomst van sportverenigingen. Het Register voor Verenigingsbestuurders (RVVB) organiseert deze bijeenkomsten in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Voorzitter Chris Vlaanderen van AV Passaat opende de avond en heette iedereen welkom in het goed gevulde clubhuis. Vlaanderen staat sinds een jaar aan het roer van de vereniging. Hij sprak een speciaal welkom uit voor GroenLinks-PvdA-Kamerlid Mohammed Mohandis. AV Passaat ontstond uit een fusie tussen AV Sliedrecht (1956) en ARSV Papendrecht (1980). In 2003 bundelden beide verenigingen hun krachten onder de naam AV Passaat.Tijdens een korte inventarisatie in de zaal gingen bij de vraag wie actief is in de politiek en wie actief is als sportbestuurder ongeveer evenveel handen omhoog. “Fijn dat er zoveel politici aanwezig zijn,” zei RVVB-directeur Daniel Klijn.
Van Den Haag naar de vereniging
Mohammed Mohandis blikte kort terug op het sportdebat in de Tweede Kamer eerder dit jaar. In februari bezochten zo’n vijftig sportbestuurders het debat in Den Haag. “Dat inspireert,” zei Mohandis. “Mooi om te zien dat zoveel vrijwilligers de moeite nemen om naar Den Haag te komen.” Volgens het Kamerlid verschuift de aandacht in Den Haag steeds meer richting de breedtesport. “In het verleden draaiden debatten vaak om topsport. Dankzij organisaties zoals het RVVB staat de verenigingsvrijwilliger nu veel hoger op de agenda.” Mohandis werkt op sportdossiers regelmatig samen met CDA-Kamerlid Inge van Dijk. “Op veel onderwerpen verschillen wij politiek van mening, maar op sport trekken we goed samen op.” Ook landelijke regelgeving kwam kort ter sprake. Nieuwe wetgeving rond onder meer Markt en Overheid en integriteit in de sport vraagt aandacht. Volgens Mohandis klinkt vanuit Den Haag ook een duidelijke wens om regels te vereenvoudigen en het werk van vrijwilligers te verlichten.
Eerste presentatie van impactmeting
Een belangrijk onderdeel van de avond vormde de presentatie van een landelijke impactmeting onder sportverenigingen. Frank Molkenboer van de Grote Clubactie lichtte het onderzoek toe. In opdracht van de Grote Clubactie startte het RVVB een onderzoek onder honderd sportverenigingen verspreid over Nederland. Het doel: een beter beeld krijgen van de maatschappelijke waarde van sportverenigingen en dat inzicht gebruiken in gesprekken met beleidsmakers. AV Passaat fungeerde als eerste vereniging die de resultaten van de impactmeting presenteerde. Sportbestuurders en aanwezige politici volgden de presentatie met interesse. Een voetbalvoorzitter in de zaal herkende het beeld: sportverenigingen leveren volgens hem veel meer op voor de samenleving dan vaak zichtbaar is.
Investeren in sport
Daniel Klijn benadrukte het belang van investeren in sportverenigingen. “Nederland telt momenteel nog ongeveer 22.000 sportverenigingen,” zei hij. “In eerdere perioden lag dat aantal rond de 30.000. We moeten dit netwerk echt koesteren en vanuit het buitenland wordt hier jaloers naar gekeken.” Volgens Klijn ligt samenwerking tussen sport en andere domeinen voor de hand. Gemeenten kunnen sport sterker verbinden met zorg, veiligheid en onderwijs. Voorbeelden daarvan bestaan al, zoals de inzet van een voetbalpedagoog in Papendrecht.
Impact van AV Passaat
Voorzitter Chris Vlaanderen vertelde hoe AV Passaat de impactmeting uitvoerde via de zogenoemde Social Handprint-methodiek. De vereniging startte in de zomer van 2025 met het onderzoek. “Het was een flinke klus,” zei Vlaanderen. “Maar we leerden ook veel over onze eigen vereniging.” De analyse koppelt activiteiten van de vereniging aan de zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (SDG’s). Volgens Vlaanderen laat de meting zien dat de club op veel terreinen impact maakt. Zo organiseert de vereniging onder meer een sponsorloop voor een hospice, leiden vrijwilligers zich op via EHBO-cursussen en stimuleert de club gezond gedrag rond voeding en alcoholgebruik. Tweedehands kleding circuleert onder jeugdleden, leden rijden samen naar wedstrijden en basisscholen gebruiken het complex voor sportdagen. Daarnaast halen vrijwilligers oud papier op en delen zij het sportcomplex met onder meer fysiotherapeuten en scholen. De berekening laat volgens Vlaanderen een jaarlijkse maatschappelijke waarde van circa 657.000 euro zien. Afgezet tegen de omzet komt dat neer op een maatschappelijke opbrengst van 272 procent: elke geïnvesteerde euro levert volgens de meting ongeveer 2,72 euro aan waarde op.“ Daar zijn we supertrots op,” zei Vlaanderen. De vereniging zit inmiddels 25 jaar op de huidige locatie. Voor volgend jaar staat een renovatie van het complex op de agenda. Vlaanderen riep aanwezige raadsleden op om dat plan te ondersteunen. Op 13 april presenteert het RVVB het landelijke rapport van de impactmeting, waarin resultaten van verschillende verenigingen naast elkaar komen te staan.
Reacties uit de lokale politiek
Wethouder sport Jan-Dirk van der Borg (CDA) reageerde positief op de presentatie. In zijn portefeuille valt ook jeugdzorg. “De waarde van sportverenigingen is ongelooflijk groot,” zei hij. “Sport speelt een belangrijke rol als opgroeit in Papendrecht.” Van der Borg verwees naar een eerder onderzoek naar eenzaamheid.” We hebben de afgelopen periode wandelgroepen opgericht en zien dat wandelen de eenzaamheid terugdringt.” Het onderzoek van AV Passaat bevestigt volgens de wethouder het belang van sport. “In de komende raadsperiode moeten we drie keer zo veel inzetten op sport, wat mij betreft.” Ook andere politici gaven hun reactie tijdens het panelgesprek. Een raadslid van de ChristenUnie noemde zijn partij een gezinspartij en verenigingspartij. Volgens hem past terughoudendheid vanuit de politiek. “Laat verenigingen vooral doen waar zij goed in zijn. Faciliteer en ondersteun.” Een vertegenwoordiger van GroenLinks-PvdA benadrukte dat investeren in sport volgens hem essentieel blijft voor sterke sociale netwerken. Tegelijk wees hij op de druk op sportbudgetten. Een kandidaat uit Sliedrecht sprak zijn bewondering uit voor de vereniging uit Papendrecht en gaf aan dat Sliedrecht veel van dit voorbeeld kan nemen. Een raadslid van de lokale partij PAB wees op de grote inzet van vrijwilligers bij evenementen zoals de wandelvierdaagse. Vanuit Onafhankelijk Papendrecht klonk een pleidooi voor meer investeringen in sport als preventief middel, bijvoorbeeld om druk op jeugdzorg te verminderen. D66 vroeg aandacht voor het budgetten binnen het sociaal domein en dat sport, wat hem betreft een grotere bijdrage moet krijgen. De VVD sprak waardering uit voor de maatschappelijke bijdrage van verenigingen, maar wees ook op kwetsbaarheid wanneer sleutelpersonen wegvallen. Een raadslid uit Sliedrecht benadrukte dat in zijn gemeente de komende jaren veel aandacht uitgaat naar sportaccommodaties, onder meer vanwege verhuizingen van verenigingen.
Samen verder
Aan het einde van de avond benadrukten verschillende sportbestuurders het belang van samenwerking tussen verenigingen en gemeenten. Een voetbalvoorzitter vertelde dat zijn club dringend een nieuw hoofdveld nodig heeft vanwege waterproblemen, terwijl jeugdleden momenteel op een wachtlijst staan. Kamerlid Mohandis sloot de avond af. Hij zat eerder elf jaar in de gemeenteraad van Gouda en herkende veel van de besproken onderwerpen. Volgens hem kunnen juist de uitkomsten van de impactmeting helpen om sport hoger op de agenda te krijgen in Den Haag. “Ik ben heel benieuwd naar het landelijke rapport,” zei hij. “Dit soort cijfers laat zien hoe groot de impact van sportverenigingen werkelijk is.”
