Sportverenigingen zien hun kosten steeds verder oplopen. Hogere energierekeningen, stijgende bondsbijdragen en toenemende kosten voor trainers en begeleiding drukken zwaar op de begroting. Bij de Noordwijkse Hockey Club (NHC) zijn de inkomsten weliswaar gestegen, maar nemen de uitgaven nog sneller toe. Voorzitter Karin Gerbens maakt zich zorgen over de betaalbaarheid van de sport en de financiële toekomst van verenigingen.
De Noordwijkse Hockey Club telt ruim zeshonderd leden, van wie het overgrote deel jeugdleden is. De vereniging is sportief ambitieus, beschikt over een uitgebreide jeugdopleiding en draait voor een belangrijk deel op vrijwilligers. Maar achter de schermen wordt het steeds moeilijker om de begroting rond te krijgen.
Tijdens de recente algemene ledenvergadering presenteerde het bestuur de jaarcijfers. Daaruit blijkt dat de inkomsten hoger uitvielen dan begroot, maar dat de vereniging desondanks opnieuw met een aanzienlijk tekort werd geconfronteerd.
‘Onze inkomsten stijgen en we hebben zelfs meer binnengehaald dan verwacht’, vertelt voorzitter Karin Gerbens. ‘Maar de kosten stijgen nog harder. En het vervelende is dat het voor een belangrijk deel gaat om uitgaven waar we als vereniging nauwelijks invloed op hebben.’
Energiekosten blijven stijgen
Een van de grootste tegenvallers is de energierekening. Die viel het afgelopen seizoen aanzienlijk hoger uit dan begroot. Voor een hockeyvereniging, waar vooral in de namiddag en avond wordt getraind, zijn de mogelijkheden om daarop te besparen beperkt.
‘We hebben heel veel jeugdleden. Die komen na schooltijd trainen en in de avonduren staan de velden vol met teams. Dat zijn precies de momenten waarop we onze veldverlichting nodig hebben.’
Gerbens vreest dat eventuele hogere energietarieven tijdens de avonduren sportverenigingen opnieuw hard kunnen raken. Anders dan veel bedrijven kunnen sportclubs hun activiteiten niet zomaar naar goedkopere uren verplaatsen.
Ook andere vaste lasten lopen op. De afdracht aan de Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB) bestaat onder meer uit bijdragen per lid en per team. Daarbij kunnen de kosten verschillen per competitie en speelniveau. Volgens Gerbens zijn ook deze bijdragen de afgelopen jaren behoorlijk gestegen.
Goede trainers vragen om hogere uitgaven
Een andere grote kostenpost is de inzet van trainers. De Noordwijkse Hockey Club zag de trainingskosten het afgelopen seizoen fors oplopen. Dat heeft verschillende oorzaken.
Er is veel vraag naar goed gekwalificeerde trainers, die ook buiten de hockeywereld aantrekkelijke alternatieven hebben. Tegelijkertijd vraagt het bieden van continuïteit en kwaliteit om goede arbeidsvoorwaarden. Verenigingen moeten kunnen concurreren op een arbeidsmarkt waar deskundige en betrokken trainers niet vanzelfsprekend beschikbaar zijn.
Ook de veranderde regels rond zelfstandigheid spelen hierbij een rol. Sinds de Belastingdienst weer volledig handhaaft op schijnzelfstandigheid, is het voor verenigingen belangrijk om kritisch te kijken naar de manier waarop zij trainers contracteren.
Bij NHC heeft dit mede geleid tot veranderingen in de organisatie. Zo heeft de vereniging een hoofdtrainer, die al jarenlang bij de club betrokken is, in loondienst genomen.
‘Dat is iemand met een groot hart voor de vereniging. Zo iemand wil je graag behouden, juist ook vanwege de continuïteit. Bestuursleden en vrijwilligers wisselen, maar goede trainers zijn ontzettend belangrijk voor een club.’
Een dienstverband biedt duidelijkheid en continuïteit, maar brengt ook werkgeversverplichtingen en aanvullende kosten met zich mee. Het vraagt van verenigingen dat zij zorgvuldig afwegen hoe zij de kwaliteit van hun sportaanbod kunnen waarborgen en tegelijkertijd de kosten beheersbaar houden.
De gevolgen van de veranderde regelgeving beperken zich bovendien niet tot NHC. Ook andere sportverenigingen die met zelfstandige trainers en begeleiders werken, krijgen hiermee te maken. NHC wil daarom samen met het RVVB en de KNHB aandacht vragen voor de praktische en financiële gevolgen van deze regels voor de amateursport.
Bijna de helft van de contributie gaat op aan vaste lasten
Om de financiële situatie aan de leden uit te leggen, presenteerde Gerbens tijdens de ledenvergadering een overzicht van de besteding van de contributie.
Daaruit blijkt dat bij een jeugdlid bijna de helft van de contributie al opgaat aan vaste lasten zoals de afdracht aan de KNHB, veldhuur, belastingen, verzekeringen en energiekosten.
‘Bijna de helft van de contributie ben je al kwijt aan deze verplichtingen. En dan hebben we nog helemaal niets gedaan. Dan hebben we nog geen training gegeven, geen materiaal aangeschaft en geen activiteiten georganiseerd.’
Het maakt duidelijk hoe weinig financiële speelruimte verenigingen hebben. Veel kosten liggen vast en stijgen jaarlijks, terwijl de mogelijkheden om extra inkomsten te verwerven beperkt zijn.
Werken aan een gezonde financiële basis
De financiële ruimte van NHC staat al langer onder druk. Uit het overzicht dat tijdens de ledenvergadering werd gepresenteerd, blijkt dat de vereniging al meerdere jaren moeite heeft om de exploitatie sluitend te krijgen.
De aanhoudende tekorten hebben ertoe geleid dat de vereniging de afgelopen jaren een deel van haar reserves heeft moeten aanspreken. Daardoor is de financiële buffer kleiner geworden en is er minder ruimte om tegenvallers op te vangen.
Voor het lopende seizoen wordt opnieuw een tekort verwacht. Het bestuur werkt daarom aan maatregelen om de inkomsten te vergroten en de uitgaven beheersbaar te houden.
De vereniging zet onder meer in op meer sponsoring, aanvullende activiteiten en andere inkomstenbronnen. Daarnaast is NHC met de gemeente Noordwijk in gesprek over de stijgende accommodatie- en zaalhuurkosten.
Contributieverhoging onvermijdelijk
Jarenlang probeerde de vereniging de contributieverhogingen beperkt te houden tot ongeveer het niveau van de inflatie. Maar dat is volgens Gerbens niet langer voldoende.
Het bestuur presenteerde daarom tijdens de ledenvergadering een voorstel om de contributies voor het seizoen 2027-2028 sterker te verhogen dan gebruikelijk.
Gerbens begrijpt dat dit voor gezinnen een behoorlijke kostenstijging betekent.
‘Je moet voortdurend de balans zoeken. Aan de ene kant moeten de inkomsten omhoog om de vereniging financieel gezond te houden. Aan de andere kant wil je absoluut voorkomen dat mensen afhaken omdat ze sporten niet meer kunnen betalen.’
Volgens de voorzitter was er voorafgaand aan de ledenvergadering de nodige ongerustheid over de aangekondigde verhogingen. Door de financiële situatie uitgebreid toe te lichten en inzichtelijk te maken waar de contributie aan wordt besteed, ontstond er begrip.
‘Ik heb na afloop verschillende berichten van leden gekregen. De strekking was eigenlijk steeds hetzelfde: ik vind het niet leuk dat ik meer moet betalen, maar ik begrijp het wel.’
Groeiende jeugd, uitdaging bij de senioren
Tegelijkertijd staat NHC voor een andere uitdaging. De jeugdafdeling groeit, terwijl het aantal senioren de afgelopen jaren is afgenomen.
Vooral de overgang van jeugd- naar seniorenhockey blijkt lastig. Jongeren gaan studeren, verhuizen of stoppen tijdelijk met hun sport. Daardoor wordt het moeilijker om seniorenteams in stand te houden.
De vereniging zet daarom actief in op het aantrekken van nieuwe senioren en het behouden van bestaande leden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar trimhockey en andere vormen van hockeyaanbod. Volgens Gerbens zijn de eerste ontwikkelingen op dat gebied positief.
Grenzen aan wat vrijwilligers kunnen opvangen
Ook bij NHC is het een uitdaging om voldoende vrijwilligers te vinden en het werk goed te verdelen. Een relatief kleine groep mensen draagt een belangrijk deel van de organisatie. Wanneer vrijwilligers bepaalde werkzaamheden niet meer kunnen uitvoeren of er onvoldoende mensen beschikbaar zijn, moet de vereniging daarvoor soms betaalde krachten inschakelen. Dat leidt tot extra kosten.
Om de verantwoordelijkheid breder te verdelen, vraagt NHC vanaf dit seizoen van gezinnen een structurele bijdrage aan het vrijwilligerswerk. Wie geen vrijwilligerstaak uitvoert, betaalt een aanvullende vrijwilligersbijdrage.
Gerbens benadrukt daarbij dat een sportvereniging meer is dan een organisatie die tegen betaling sportactiviteiten aanbiedt. Het lidmaatschap brengt ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid met zich mee.
‘NHC is geen commerciële organisatie waar je contributie betaalt en vervolgens uitsluitend beoordeelt welke diensten je daarvoor persoonlijk terugkrijgt. We zijn een vereniging die we met elkaar draaiende houden.’
Dat vraagt volgens haar om betrokkenheid, het maken van gezamenlijke keuzes en de bereidheid van leden en ouders om zelf een bijdrage te leveren. Niet alles kan worden opgelost met betaalde krachten of hogere contributies.
Juist die gezamenlijke inzet vormt de basis van het verenigingsleven. Maar ook aan wat vrijwilligers kunnen opvangen, zitten grenzen.
Signaal aan politiek en overheid
De problemen in Noordwijk staan niet op zichzelf. Ook andere amateurverenigingen worden geconfronteerd met stijgende energie- en huisvestingskosten, hogere personeelslasten en ingewikkelder regelgeving.
Het verhaal van NHC laat zien hoe deze ontwikkelingen elkaar versterken. Een vereniging kan meer leden aantrekken, extra sponsoren vinden en vrijwilligers mobiliseren, maar daarmee zijn de steeds hogere vaste lasten niet automatisch op te vangen.
Voor het RVVB is dit een belangrijk signaal. Sportverenigingen vervullen een grote maatschappelijke rol, maar worden tegelijkertijd geconfronteerd met kostenstijgingen en regelgeving waarop zij zelf nauwelijks invloed hebben. Ook de gevolgen van de veranderde regels rond zelfstandigheid verdienen daarbij aandacht.
Voor Gerbens staat voorop dat hockey toegankelijk moet blijven. Daarvoor zijn niet alleen betrokken leden en vrijwilligers nodig, maar ook een financieel gezonde basis. Verenigingen kunnen niet iedere kostenstijging blijven opvangen met hogere contributies.
Daarom is het belangrijk dat gemeenten, sportbonden en landelijke beleidsmakers oog hebben voor de financiële gevolgen van stijgende lasten en veranderende regelgeving voor de amateursport. Alleen met die gezamenlijke aandacht kunnen verenigingen hun maatschappelijke rol blijven vervullen en sporten voor zoveel mogelijk mensen betaalbaar en toegankelijk houden.
