Op 4 juni schuift het Register voor Verenigingsbestuurders aan bij de Tweede Kamercommissie Juridische Zaken voor een rondetafelgesprek over de staat van de rechtsstaat. RVVB biedt daar een position paper aan onder de titel Winst maak je pas echt op sociaal kapitaal. De boodschap: wie de democratische rechtsstaat wil versterken, moet ook investeren in de gemeenschappen waarin mensen elkaar ontmoeten, vertrouwen opbouwen en verantwoordelijkheid nemen.
Meer dan sport alleen
Sportverenigingen spelen daarin een belangrijke rol. Zij zijn niet alleen plekken waar mensen trainen en wedstrijden spelen. Het zijn lokale sociale netwerken waar mensen elkaar ontmoeten, samenwerken, afspraken nakomen, conflicten oplossen en zich vrijwillig inzetten voor anderen. Juist in een tijd van polarisatie, individualisering en afnemend vertrouwen zijn zulke plekken van grote waarde. “Een sterke democratische rechtsstaat vraagt om meer dan wetten, instituties en procedures”, zegt Daniel Klijn, van het RVVB. “Zij vraagt ook om burgers die elkaar kennen, vertrouwen en bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen. Sportverenigingen leveren daar dagelijks een bijdrage aan.”
Impactrapport onderstreept maatschappelijke waarde
Het Landelijk Impactonderzoek Sportverenigingen onderstreept die maatschappelijke waarde. De 26.000 Nederlandse sportverenigingen voegen naar schatting €14,1 miljard aan maatschappelijke waarde toe. Die waarde zit niet alleen in sportdeelname, maar ook in gezondheid, welzijn, onderwijs, participatie, veiligheid, duurzaamheid, bestaanszekerheid en leefbaarheid.
Volgens RVVB functioneren sportverenigingen als sociale knooppunten in buurten, dorpen en wijken. Ze ondersteunen leden bij contributie en financiële drempels, organiseren activiteiten voor kwetsbare groepen, bieden dagbesteding en werkervaringsplekken en dragen bij aan het tegengaan van eenzaamheid.
Verenigingen staan onder druk
Tegelijk staat dat fundament onder druk. Veel verenigingen krijgen te maken met stijgende kosten, verouderde accommodaties, ingewikkelde regelgeving en een groeiende druk op vrijwilligers en bestuurders. Daarmee komt niet alleen de sport in de knel, maar ook een deel van de lokale sociale infrastructuur waarop veel maatschappelijke doelen leunen.
Oud-minister Edith Schippers noemt in deze nieuwsbrief sportverenigingen in gesprek met RVVB “het cement in onze samenleving”. Zij waarschuwde tegelijk dat veel waarde pas zichtbaar wordt als die verdwijnt. Juist daarom vraagt het verenigingsleven niet alleen om waardering, maar ook om bescherming en ondersteuning.
Geen uitvoeringsloket zonder middelen
RVVB waarschuwt dat sportverenigingen niet mogen verworden tot uitvoeringsloket zonder middelen. Verenigingen kunnen bijdragen aan gezondheid, preventie, participatie, veiligheid en sociale samenhang, maar zij kunnen niet het afvoerputje zijn voor alles wat overheid en markt zelf onvoldoende geregeld krijgen. “Sportverenigingen zijn geen luxevoorziening en ook geen goedkoop uitvoeringskanaal voor beleid”, zegt Daniel Klijn. “Zij zijn maatschappelijke basisinfrastructuur. Als meerdere beleidsterreinen profiteren van sterke verenigingen, dan moeten ook meerdere ministeries en gemeenten verantwoordelijkheid nemen.”
Oproep: doorbreek de kokers
RVVB roept de Tweede Kamer op om sportverenigingen expliciet te erkennen als onderdeel van de maatschappelijke basisinfrastructuur van Nederland. Dat vraagt om structurele investeringen in accommodaties en verenigingsondersteuning, minder regeldruk, betere bescherming van vrijwillige bestuurders en een gezamenlijke agenda van kabinet, gemeenten en maatschappelijke partners.
De oproep van RVVB aan de politiek is helder: ga samenwerken. Doorbreek de kokers tussen ministeries, wethouders, beleidsdomeinen en bestuurslagen. Maak structureel geld vrij en geef vrijwillige bestuurders de ruimte om hun werk te doen. Sportverenigingen lossen niet alle maatschappelijke problemen op. Maar zonder sterke sportverenigingen mist Nederland een onmisbare plek waar mensen elkaar ontmoeten, verantwoordelijkheid nemen en vertrouwen opbouwen. Wie de democratische rechtsstaat wil versterken, moet ook investeren in de gemeenschappen waarin die rechtsstaat dagelijks wordt geoefend.
Lees hier het position paper vanuit RVVB: Commissie Justitie en Veiligheid “Staat van de rechtsstaat”.
Lees ook interviews vanuit de wetenschap en politieke leider hieronder over het onderzoek en de waarde van sportverenigingen:
- Oud minister VWS Edith Schippers, lees artikel
- Wethouder Sport Gerben van Duin, lees artikel
- Prof. dr. Kees Boersma, lees artikel
- Prof. dr. Paul van Lange, lees artikel
- Prof. dr. Eugene Loos, lees artikel
